Kapsayıcı eğitimde çocuk danışma grubu ile tam katılımın desteklenmesi sürecinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Çocuk Danışma Grubu (ÇDG) üyelerinin araştırma becerilerini geliştirme, böylece kendilerini ifade etme ve kapsayıcı bir ortamda tam katılım için öneriler oluşturma sürecini incelemek üzere katılımlı eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada, her bir öğrenci için cinsiyet, din, dil, engel ve ırk ayrımı yapılmaksızın farklılıklar 'çeşitlilik' olarak kabul edilmiştir. Böylece araştırmanın katılımcıları; birbirinden farklı nedenlerle ayrımcılığa ve dışlanmaya maruz kalan ortaokul öğrencilerinden bir araya gelen ÇDG üyeleri, bu üyelerin akranları ve öğretmenlerinden oluşmaktadır. ÇDG üyelerine bilimsel araştırma eğitimi sunulmuştur. Üyelerin bilimsel araştırma becerileri kazanmaları hedeflenirken, aynı zamanda üyelerin deneyimlerini ve kapsayıcı çözüm önerilerini ortaya çıkarmak için katılımlı veri teknikleri kullanılmıştır. Kapsayıcı eğitim ortamına ilişkin tam katılım için öneriler sıralayan çocuklar, kendi deneyimlerinden yola çıkarak yaratıcı ve eşsiz öneriler sunmuşlardır. Bu öneriler, üyelerin talepleri doğrultusunda öğretmenlere sunulmuş ve öğretmenlerin görüşleri alınmıştır. Çocukların özne oldukları, araştırmacının yansıtıcı olduğu, üyelerin özgür kararlar verdiği ve birlikte öğrenme ortamındaki değişimlerin yolculuğu bulgularda paylaşılmıştır. Bulgularda üç temel sonuç ortaya çıkmıştır: (1) Çocukların tam katılımını sağlamak için diyalog temelli ilişki geliştirmek temel bir gerekliliktir; (2) Çocukların aidiyet duymaları için otoritenin silikleşmesi ve kendi deneyimlerini keşfetmelerinin desteklenmesi, yaşadıkları sorunlara çözüm bulmalarını sağlamaktadır; (3) Öğretmenlerin çocuk hakları ve kapsayıcı eğitim konusundaki teorik anlayışları ile otoriteyi koruma ve düzeni sağlama istekleri arasındaki karmaşık bağlantıların dikkate alınmaması, çocuk katılımı ve kapsayıcı eğitimin önünde önemli bir engel teşkil etmektedir. Çalışmanın temel sonucunda; çocukların özne olmaları, kendi kararlarını almaları ve eyleme geçmeleri adına tam katılım gösterebildikleri iş birliğiyle yaratılan diyalog temelli kapsayıcı ve demokratik ortama vurgu yapılmaktadır.