Eskişehir zemininin makaslama dalgası hızı (Vs) değişimine bağlı özelliklerinin incelenmesi ve doğal titreşim periyodunun (To) bulunması

Abstract

Eskişehir, zemin koşulları ve denetimsiz yapılaşma olgusu nedeniyle, depremden olumsuz bir biçimde etkilenebilecek bir konumdadır. Bu çalışmada, Eskişehir yerleşim yerinde belirlenen çalışma alanında olası bir depremin etkileri ele alınarak, zemin koşulları ile makaslama dalgası hızı (Vs) arasındaki ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma alanı içerisinde 32 farklı noktada Sismik Konik Penetrasyon Testi (SCPT) uygulanmıştır. SCPT sırasında qc, Rf, Vs değerleri elde edilmiştir. Bu değerler kullanılarak Robertson (1986)'ya göre zemin türü belirlenmiştir. Elde edilen tüm verilerin frekans histogramlarına bakılmış ve zemin özelliklerini ortaya koyan tanımlayıcı istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. Zemin türü değişimine bağlı gruplandırılmış CPT verileri (qc, Rf) ile SCPT'den elde edilen Vs hızı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Elde edilen Vs değerleri kullanılarak çalışma alanının National Earthquake Hazards Reduction Program (NEHRP)'ye göre yer sınıflaması yapılmış, zeminin doğal titreşim periyodu (To) hesaplanmıştır. Elde edilen tüm veriler Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışma alanını doğu-batı yönlü ikiye bölen Porsuk Çayı'na paralel alüvyon zeminde bulunan 5 veya 6 katlı yapıların olası bir depremde rezonansa girebileceği değerlendirilerek, yeni yapılaşmalarda çalışma alanının bu özelliklerinin dikkate alınması önerilmiştir.