Bezm-i Âlem Valide Sultan

Abstract

Son yıllarda Türkiye'de saray kadınları hakkında yapılan araştırmalar giderek artmaktadır, Bu alanda kaleme alınan çoğu eserde saray kadınlarından valide sultanlara ağırlık verildiği görülmektedir, Ancak yazılan eserlerde çoğunlukla valide sultanların menşelerine, oğulları ve devlet yönetimi üzerindeki olumsuz etkilerine ve entrikalarına yer verilmiştir. Bunun yanında onların yaptığı hayırlara, bu hayırların göstergesi olan eserlere az yer verilmiştir, Bu nedenle de çoğu valide sultan hep olumsuz yönleriyle anılmış, yaşamlan boyu yaptıkları hayırlar arka planda kalmıştır. Oysaki padişah anneleri servetlerinin büyük bir bölümünü hayır işleri için harcamışlardır. Bu valide sultanlardan biri de Bezm-i Alem Valide Sultan'dır. Bezm-i Alem Valide Sultan, gerek devlet işlerine karışmasıyla gerekse de yaptığı hayırlarla kendisinden söz ettiren bir kişi olmuştur. On dört yıl süren valide sultanlık yaşamında oğlu Abdülmecit üzerinde oldukça etkili olmuştur. Bunun yanında temsil ettiği harem de giderek Avrupai yaşam biçimine yaklaşmış, buna bağlı olarak lüks ve israf tutkusu artmıştır. Tüm bunlara rağmen, Bezm-i Alem Valide Sultan yaşadığı dönemde daha çok yaptığı hayırlarla ön plana çıkıp halkın sevgisini kazanmıştır. Bugün İstanbul'da birçoğumuzun kimin yaptırdığını bilmediğimiz fakat birçok kişinin faydalandığı yapılar Bezm-i Alem Valide Sultan'ın hayırseverliliğinin ürünleridir. Bu nedenle saray kadınları hakkında yapılan araştırmaların objektif değerlendirmelerle yapılması daha uygundur.