Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklara doğal bağlamda sunulan hayali oyun müdahale paketinin etkililiği

Abstract

OSB olan çocuklarda sosyal etkileşim ve iletişim alanlarında yaşanan sınırlılıklar, oyun becerilerinin gelişimini de olumsuz biçimde etkilemektedir. Bu nedenle OSB olan çocukların erken çocukluk yıllarından itibaren oyun becerilerinin desteklenmesi gerekmektedir. Bu araştırma doğal bağlamda gerçekleştirilen doğal gelişimsel davranışsal oyun müdahalesinin OSB olan çocukların oyun becerilerinin gelişimine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma tek denekli araştırma modellerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmada ayrıca sosyal etkileşim ve iletişim becerilerine ilişkin veriler ile sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırma bulguları OSB olan çocukların doğal bağlamda uygulanan hayali oyun müdahale paketi kapsamında hedeflenen hayali oyun becerilerini edindiklerini, koruduklarını ve farklı oyunlara genelleyebildiklerini göstermektedir. Sosyal geçerlik bulguları katılımcı çocukların annelerinin çalışmaya katılmaktan ve çocuklarındaki gelişmeden memnun olduklarını göstermektedir. Sosyal karşılaştırma bulguları ise OSB olan çocukların akranları ile aynı noktaya gelmemiş olsalar bile hayali oyun seviyelerinin akranlarına daha yakın bir düzeye yükseldiğini göstermektedir. Araştırmanın sonuçları alanyazında yer alan oyun öğretim araştırmalarına benzer biçimde katılımcıların hedeflenen hayali oyunu öğrendiklerini; alanyazına ek olarak katılımcıların yetişkin yönlendirmesi ve pekiştirme süreçleri olmaksızın nesneleri kendi istedikleri ile kendi hayal güçlerini ve gerçeklikten sıyrılma yetilerini kullanarak oyunlar kurduğunu, ezbere hayali oyunların dışarıda bırakıldığını, oyunun doğasına uygun müdahaleler ile de oyun becerilerinin kazandırılabileceğini göstermektedir.