Bir matematik öğretmeninin fark etme becerisi ve matematiksel söylemlerinin öğrenme yörüngeleri aracılığıyla gelişiminin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, bir matematik öğretmeninin fark etme becerisi ve matematiksel söylemlerinin öğrenme yörüngeleri aracılığıyla nasıl geliştiğini incelemektir. Bu amaçla, oran-orantı konulu öğrenme yörüngelerine dayalı bir mesleki gelişim programı sürecinde öğretmenin fark etme becerisi ve matematiksel söylemleri incelenmiştir. Araştırma, nitel bir yaklaşımla, Öğretmen Gelişim Deneyi (ÖGD) metodolojisi temel alınarak yapılandırılmış ve 2020-2021 eğitim-öğretim yılında, bir devlet okulunda görev yapan ortaokul matematik öğretmeni ile 16 haftalık süreçte yürütülmüştür. ÖGD, her biri dört aşamadan oluşan (planlama, öğretmen eğitimi, ders gözlemi ve fark etme görüşmeleri) altı döngüde tamamlanmıştır. Veriler video kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı günlüğü ile toplanmıştır. Fark etme becerisi, video kesitlerine ve öğrenci yazılı yanıtlarına dayalı görüşme verilerinin tematik analiziyle; matematiksel söylemler ise ders videolarının betimsel analiziyle incelenmiştir. Bulgular, öğrenme yörüngelerinin öğretmene oran-orantı konusunda öğrencilerin matematiksel düşüncelerini anlama, açıklama, kavrayışlarını yorumlama ve öğretimsel karar alma süreçlerinde önemli ölçüde katkı sağladığını; matematiksel söylemlerini ise daha zengin, kavramsal ve ilişkisel bir yapıya dönüştürdüğünü göstermiştir. Araştırma, öğrenme yörüngelerinin mesleki gelişimdeki rolünü ortaya koyarken, fark etme, matematiksel söylem ve oran-orantı konularına yönelik uygulamalar ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunmaktadır.