Kentsel bellek ve mekan algısı :

Abstract

Kentler bulunduğu coğrafyanın siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel durumunun yarattığı çerçevede şekillenmekte ve o yerin özgün toplumsal yapısının bir yansıması olarak benzersiz bir nitelik kazanmaktadır. Fakat modernleşme hareketleriyle birlikte kentsel mekâna yapılan müdahalelerde yerelle kurulan bağlardan uzaklaşılmış ve süreç içerisinde oluşan yeni yapılı çevre, kentin özgün kimliği ile çatışmaya başlamıştır. Bu durum kente kimlik kazandıran bellek mekânlarının kentte yaşayan tüm bireyler tarafından algılanmasını farklılaştırmıştır. Süreç içerisinde kentliler aidiyet duygusunu farklı mekânlar üzerinden tanımlamaya başlamıştır. Kentsel mekânda, bu farklılıktan doğan durumun kentin belleğine ve kimliğinin sürekliliğine olan etkilerini araştırmak çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu doğrultuda, tez çalışmasında kentsel bellekte sürekliliği sağlayan mekânların, kenti farklı zaman aralıkları ile deneyimleyen kentliler tarafından nasıl algılandığı, hangi oranda var olduğu ve zaman içerisinde geçirdiği değişim ve dönüşümler, çalışma alanı olarak seçilen Eskişehir'in yaşadığı mekânsal değişim süreci içerisinde kent merkezi ölçeğinde incelenmiştir. Araştırma sonucunda, mekânsal değişim süreci içerisindeki kentin farklı katmanlarına ait olan bellek izlerinin yok olmaya başladığı tespit edilmiştir. Kentlerin yaşadığı değişimin kaçınılmaz ve doğal bir süreç olduğunun bilincinde olup önemli olanın kentlerin belleğine zarar vermeden, kente kimlik kazandıran mekânlarda deneyimi artıracak uygulamaların kentsel mekânda yerini bulmasının önemi vurgulanmıştır.