Merkez Bankası SWAP işlemlerinin döviz kuruna etkisi: Türkiye örneği

Abstract

Ticaretin küresel hale gelmesi ile döviz kurundaki oynaklığının giderilmesi ve makroekonomik faktörlere etkisinin olduğu bilinmektedir. Döviz kurundaki olumsuz dalgalanmalar ülke ekonomisini negatif etkiler, yatırımların azalmasıne neden olur ve ekonomik büyümeye engel olur. Bu nedenle, ülkeler döviz kuruna müdaheleler ederek fiyat ve finansal istikrarı sağlamayı hedefler. Merkez Bankalarının temel rolü de tam da bu anlamda ortaya çıkmaktadır. Kur politikaları geliştirerek döviz kurundaki dalgalanmayı önlenmeye çalışılır. Bu kur politikalarından biri de swap işlemlerinin yapılması ülkenin olası döviz artışları zamanı zarardan korunur ve aşırı oynaklığı azaltır. Ekonomik kriz ve Covid-19 pandemisi Türkiye ekonomisini de olumsuz etkilemiştir. Pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde swap işlemleri ve döviz kuru oranlarındaki ilişkinin tespiti açısından bu çalışmanın büyük önemi vardır ve literatüre katkı sağlamaktadır. Çalışmada 02.01.0218-29.04.2022 tarihi kapsamında günlük veriler ele alınarak, swap işlemlerinin değeri ve döviz kuru göstergeleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Swap işlemlerinin döviz kuru üzerindeki etkisini saptamak için VAR analizine dayalı etki tepki testi, Varyans ayrıştırması analizi ve Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Bulgulara göre swap işlemlerinin döviz kuru üzerinde çok fazla etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.