İnsansız hava aracı verilerinden nesne tabanlı sınıflandırma yaklaşımı ile sığ heyelanların tespiti

Abstract

Karadeniz bölgesi yüksek eğimli topoğrafyası, yoğun yağış alma özelliği ve dayanım açısından zayıf jeolojik malzeme özelliği nedeni ile Türkiye'de heyelan olayların yoğun olarak yaşandığı bölgelerdendir. Bölgenin heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde, heyelan envanter haritalarının üretilmesi birinci adımdır. Bölgede meydana gelen heyelanların haritalanmasında yersel yöntemler bölgenin koşulları nedeni ile zaman alıcı ve çok maliyetlidir. Uydu görüntüleri ve uçaklardan elde edilen hava fotoğraflarına bağlı yapılacak heyelan haritalamada, iklimsel koşullar, maliyet ve tekrarlı ölçüm kapasitelerinin sınırlı olması gibi kısıtlayıcı faktörler söz konusudur. Bunlara ek olarak uydu görüntüleri ve hava fotoğraflarına bağlı olarak yapılan görsel yorumlama temelli heyelan haritalama işlemi çok fazla zaman almaktadır. Bundan dolayı İnsansız Hava Aracı (İHA) temelli veri toplama ve bu veriler üzerinden nesne tabanlı sınıflandırma yaklaşımı ile heyelan olay envanterinin üretilmesi diğer yöntemlere göre hız ve maliyet açısından üstünlük kurabilecek niteliktedir. Bu tez çalışmasında, Karadeniz Bölgesinde ani yağışlara bağlı gelişen heyelan olayları sonrası insansız hava aracından elde edilen verilere nesne tabanlı sınıflandırma yaklaşımı uygulanarak heyelanların hızlı haritalanmasına yönelik modeller geliştirilmiştir. Bu kapsamda Bartın - Kurucaşile ve Rize - Çayeli olmak üzere iki adet araştırma sahası seçilmiştir. Seçilen alanlarda heyelanların haritalanmasına yönelik modeller geliştirilip test alanlarındaki başarıları araştırılmıştır. Geliştirilen modellerle elde edilen heyelanlar uzman tarafından üretilen heyelanlarla sayısal ve alansal bazda karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma işlemi sonucunda heyelan sayısına göre %86,27 ve alana göre %83,01'lük doğruluk oranı ile heyelanların haritalanabileceği görülmüştür.