Küçük bir İHA turbojet motoruna ait çeşitli parametrelerin performans takibi ve analizi

Abstract

Anadolu Üniversitesi ve TEI (Tusaş Engine Industry) arasındaki üniversite- sanayi iş birliği çerçeve programı kapsamında gerçekleştirilen bu tezde, insansız hava araçlarına yönelik motor sağlığı izleme konusu ele alınmıştır. Motor performans parametrelerinin mevcut durumundan yola çıkarak, gelecek durumları hakkında tutarlı tahminler yapabilme amaçlanmıştır. Bu amaçla, risklerin probleme dönüşmeden önce belirlenip, minimize edilmesi hedeflenmiştir. Hedefler doğrultusunda motor ömrünün uzatılması, erken söküm/takım işlemlerinin ve mekanik aşınmaların önlenmesi, bakım maliyetlerinin düşürülmesi, vb gibi süreçlere katkı sağlayarak zamansal ve mali tasarruflar elde edilmesi planlanmıştır. Bu bakış açısından yola çıkarak, söz konusu süreç için MATLAB programında veri tabanlı bir yazılım geliştirilmiştir. İlgili yazılım, TEI'ye ait küçük bir insansız hava aracında kullanılan turbojet motoru performans parametreleri için işletilmiştir. Elde edilen sonuçlar, gerçek motor verileri ile kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama sonucunda, motorda meydana gelebilecek bir arızanın henüz oluşmadan önce saptanabildiği tespit edilmiştir. Bu sayede, motorun istenmeyen koşullarda çalışmasının önlenebildiği açıkça ortaya konulmuştur. Bu durum, geliştirilen yazılımın başarılı bir şekilde çalıştığı anlamına gelmektedir. Yapılan çalışmalar bir bütün olarak değerlendirildinde, bu tez çalışmasının hedeflerine ulaştığı sonucu çıkmaktadır.