Fear of crime and perception of risk: A sociological analysis of two neighbourhoods in Eskişehir

Abstract

Bireylerin hayat kalitesi, toplumsal birliktelik duygusu ve karşılıklı güven ortamına negatif yönde etki ettiği varsayılan suç korkusuna ilişkin birçok çalışma ağırlıklı olarak Avrupa ve Amerika gibi bölgelerde yürütülmüştür. Bu sebeple de temel amacı, iki mahalle üzerinden suç korkusu ve risk algısına dair betimsel bilgi üretmek ve suç korkusuna etki eden faktörleri belirlemek olan bu araştırmanın, Türkiye'deki dinamiklerin anlaşılması ve diğer araştırmalarla karşılaştırılması açısından önemli olduğu ifade edilebilir. Birçok çalışmada toplumsal cinsiyet, sosyo-ekonomik statü, bireylerin kendi mahallelerine dair algıları, geçmişte yaşadıkları suç mağduriyetleri ve risk algıları gibi suç korkusuna etki eden birçok farklı faktörün var olduğu iddia edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada suç korkusuna etki edeceği varsayılan bu faktörlere ilişkin genel bir analiz yapılmıştır. Eskişehir'in Yenibağlar ve Gültepe mahallelerinde 130 erkek ve 130 kadın katılımcıyı içerecek şekilde toplamda 260 katılımcıya anket uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre kadınların korku oranları erkeklere göre daha fazladır ve özellikle cinsel suçlar ele alındığında bu fark daha da anlamlı hale gelmektedir. Bireylerin mahallelerindeki düzensizliklere dair algıları, suç korkusunu ve risk algısını artırabilirken, mahalle uyumu ile suç korkusu arasında zayıf, negatif korelasyon tespit edilmiştir. Risk algısı ile suç korkusu güçlü ve pozitif bir ilişkiye sahiptir. Araştırmadan elde edilen en çarpıcı bulgu ise 260 katılımcının 70'inin son 12 ayda suç mağduriyeti yaşamış olması ve herhangi bir suçun mağduru olan katılımcıların, diğerlerine göre polis güçlerine daha az güven duyuyor olmasıdır. Son olarak uzak durma davranışı suç korkusu ve risk algısını azaltırken, savunma davranışının, korku ve riski artırabildiği saptanmıştır.