Older consumers' shopping orientations and online purchase intention based on the theory of planned behavior

Abstract

Günümüzde, dünya nüfusu başta gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere yaşlanmaktadır. Dünya nüfusu yaşlanmasına rağmen, yaşlı tüketiciler hakkındaki araştırmalar sınırlıdır. Özellikle teknolojik gelişmeler sayesinde tüketiciler arasında yaygınlaşan online alışveriş kapsamında yaşlı tüketicilerin ihmal edilmiş olduğu görülmektedir. Bu nedenle bu araştırma kapsamında öncelikle yaşlı tüketicilerin online alışveriş niyeti planlı davranış teorisi kapsamında incelenmektedir. İkincil olarak yaşlı tüketiciler hakkındaki araştırmaların azlığı sebebiyle, yaşlı tüketicilerin online alışveriş yönelimleri incelenmiştir ve daha sonrasında yaşlı tüketicilerin alışveriş yönelimlerinin online satın alma niyeti üzerinde bir etkisi olup olmadığı test edilmiştir. Araştırmada tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 55 yaş ve üzeri 209 katılımcı oluşturmuştur. Veriler hem çevrimdışı hem de çevrimiçi olarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS programının 22. versiyonu kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, planlı davranış teorisi boyutları ve online alışveriş niyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaşlı tüketicilerin alışveriş yönelimlerinin yaşa bağlı olarak değiştiği, ancak eğitim durumu ve gelir seviyesine göre değişmediği bulunmuştur. Ayrıca alışveriş yönelimlerinin online alışveriş niyeti üzerinde bir etkisi olduğu; ancak planlı davranış teorisi boyutlarıyla birlikte incelendiğinde online alışveriş niyeti üzerinde etkisinin olmadığı bulunmuştur.