Kolajın baskıresime yansımaları

Abstract

Kolaj Fransızca "collage" yapıştırma anlamında ve düşünce anlayışı olarak karşımıza çıkmaktadır. Kolaj örneği sayılabilecek işlere MÖ IV. ve III. yüzyılda kurganlarda bulunan aplike örtülerde rastlanmaktadır. Ortaçağ ve Mısır kültürüne baktığımızda, kolaj sayılabilecek süsleme ögeleri heykellerde kullanılmıştır. İslam sanatında ise kakmacılık, Osmanlı'da kat-ı olarak görülmektedir. Toplumlara göre değişiklik gösteren kolaj, sanat tarihi içinde Kübizm'le görülmektedir. Kübizm'de Picasso ve Braquae'in eserlerinde hazır-nesne ile karşılaşılmaktadır. Kurt Schwıtters'ın "Merz" eserinde, Dada akımında ise kolaj, tercih edilen teknik olarak karşımıza çıkmaktadır. Sürrealist sanatçılar bilinçaltının yansımalarını anlatmak için kolajı kullanırken, Pop Art sanatçıları da popüler kültür materyalleriyle kolajlar oluşturmuşlardır. Kolaj, sanat akımları içerisinde bu örnekler gibi gelişim göstermektedir. Baskıresim sanatının ilk baskı örnekleri Afrika'da tarih öncesi kaya oymalarına dayanmaktadır. Kolaj, baskı yöntemlerinin içerisinde de Collagraph ( Kollagraf), Chine collé ve kes-yapıştır yöntemleri ile karşımıza çıkmaktadır. Değişen endüstri ve teknolojik gelişmeler de kolajda değişim göstermiştir. Bilgisayar programları ve fotoğraf yöntemleri ile kolajlar oluşturulmuştur. Fotoğraf sanatında Post-Prodüksiyon fotoğraf yöntemiyle farklı parçalar bir araya getirilmektedir. Grafik sanatçıları afişlerde, reklam ögelerinde ya da dergi kapaklarında kolaj tekniğinden faydalanmaktadırlar. Kolaj yöntemleri baskıresim sanatında sanatçılara ön hazırlık çalışması sunmaktadır. Dijital kolaj yöntemleri kullanan sanatçılar serigrafi baskı yöntemini kullanırken, kolajı diğer baskı yöntemlerine ve tekniklerine uygulayan sanatçılar da bulunmaktadır. Modern Dünya'da da kolaj anlayışı çok çeşitli alanlarda uygulanmaktadır. Bu tez de kolajın gelişim süreci anlatılırken, baskıresimde kullanım tekniklerinden de bahsedilmektedir.