Özerk benlik ile karşılıklı bağımlılık arasındaki ilişkide algılanan ebeveyn kabul-reddi ve romantik ilişki inançlarının aracı rolü

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, özerk benlik ile karşılıklı bağımlılığın alt boyutları (duyguları bastırma, kendini feda etme ve kişilerarası kontrol) arasındaki ilişkide ebeveyn kabul-reddi ve akılcı olmayan romantik ilişki inançlarının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 315'i (%71,6) kadın 125'i (%28,4) erkek olan yaş ortalaması 21,5 ve standart sapması 2,25 olarak dağılım gösteren 440 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanılmasında Bileşik Karşılıklı Bağımlılık Ölçeği, Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği, İlişki İnançları Ölçeği, Yetişkin Ebeveyn Kabul-Ret Ölçeği Kısa Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada veri analizinde Jamovi 2.3.28 ve R programı içerisinde bulunan "lavaan" paketinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, karşılıklı bağımlılık puanları kendini feda etme ve kişilerarası kontrol alt boyutlarında cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşırken, duyguları bastırma alt boyutunda anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Gerçekleştirilen aracılık analizlerine göre, özerk benlik ile duyguları bastırma arasındaki ilişkide yalnızca ebeveyn reddinin aracılık rolü anlamlı bulunmuştur. Benzer biçimde özerk benlik ile kendini feda etme arasındaki ilişkide yalnızca akılcı olmayan romantik ilişki inançlarının aracılık rolü anlamlı bulunmuştur. Son olarak, özerk benlik ile kişilerarası kontrol arasındaki ilişkide hem ebeveyn reddinin hem de romantik ilişki inançlarının aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın ile tartışılmış ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.