Mit'lerin resim sanatında kullanımı

Abstract

Mit kuşaktan kuşağa yayılan, toplumun dış gücü etkisiyle zamanla biçim değiştiren, tanrılar, tanrıçalar, evrenin doğuşuyla ilgili imgesel allegorik (benzetme ile canlandırma) bir anlatımı olan halk öyküsüdür. Bilgi öncesi ve dışıdır. Pratikte denetlenemez, inanç alanının kapsamı içindedir. Bilgisiz insanlığın dünyayı ve evreni açıklama gereksiniminden doğmuştur. Doğa üstü kişileri konu alan mitlerin her zaman din ile bir ilişkisi vardır. Mitoloji mitlerin tarihini inceleyen ve onları yorumlayan bilim dalıdır. Önce ilk çağ insanlarınınbilim öncesi düşsel ve varsayımsal açıklamalarını toplayan ve inceleyen mitoloji, daha sonraları bütün insanları kapsadı. Din ise Tanrı düşüncesine dayalı toplumsal bir kurumdur. İnsanların doğa üstü güçlere kutsal saydıkları türlü varlıklara ya da Tanrıya inanma biçiminde katıldıkları gizemsel olgudur. Bu nitelikteki inançları, kurallar, törenler, simgeler ve kavramlar biçiminde, düzenleyen örgütlenmedir. İlk din fikirleri doğada olup bitenleri seyretmekten değil, yaşamın olaylarıyla ilgili bir kaygıdan ve insan zihnini işleten, bitmek tükenmek bilmez umut ve korkudan doğmuştur. Mitlerin doğuşu üzerine bilginler çeşit çeşit fikirler yürütmüşlerdir. Yaygın bir görüşe göre mitler, bir takım dinsel törenlerden doğmuştur. Diğer bir görüş ise, mit'lerin insanın psikolojik hallerinden doğduğu, tecrübesiz, görgösüz, bilgisiz olan ilk insanın gördüğü hadiselerin ani etkilerinden ilham alarak hayaller kurduğunu söylemektedir. Her kültürün, her inanışın karakteristik özelliğini yansıtan mitlerin yayılmaları, toplumlar arası ticaret, geziler, göç hareketlerinin ve istiların yardımıyla kültürden kültüre yayılmıştır. Mit'ler Rönesans'tan önce yaşamın her evresinde vardır ve etkindir, hatta belirleyici özelliklere sahiptir de diyebiliriz. Yaşamın her döneminde etkili olduğu gibi resim sanatını da büyük bir ölçüde etkilemiştir. Büyüye inanan ilk insan avlanma eyleminde, bolluk bereket sağlamak amacıyla, avlayacağı hayvanın resmini mağara duvarlarına yaparak onu bir tür büyüyle etkilediğini düşünmüştür. Bu düşünce, farklı amaçlara hizmet ederek farklı biçimlerde Rönesans'a kadar hakim olmuştur. Mısır'da öbür dünyayı konu edinen mitolojik resimler yapılarak, o resimleri izleyen insanlara akibetleri gösterilmiştir. Bir nevi ölüm korkusunu yaygınlaştırmışlardır. Öbür dünyanın nasıl bir şey olduğunu haber vermişlerdir. Resim sanatında mit'ler, sürekli ve kutsal olanı ifade etmek için kullanılmıştır.