Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara meslek isimlerinin öğretiminde yapılandırılmış ve gömülü öğretimle sunulan ayrık denemelerle öğretim uygulamalarının etkililikleri ve verimlilikleri

Abstract

Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklara, "ismi söylenen mesleği gösterme" öğretiminde yapılandırılmış ve gömülü öğretimle sunulan ayrık denemelerle öğretim (ADÖ) uygulamalarının etkililikleri ve verimlilikleri karşılaştırılmıştır. Araştırma yaşları altı ve dokuz yaş arasında değişen dört OSB olan erkek çocuğuyla evlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın yoklama evreli paralel uygulamalar modeliyle tasarlanmıştır. Araştırmada ADÖ sırasında eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulaması kullanılmıştır. Araştırma bulguları, OSB olan çocuklara "ismi söylenen mesleği gösterme" öğretiminde yapılandırılmış ADÖ ve gömülü ADÖ uygulamalarının her ikisinde de öğrenmenin ölçütü karşılar düzeyde gerçekleştiği görülmüştür. Aynı zamanda bulgular iki öğretim uygulaması arasında ismi söylenen mesleği gösterme becerisinin kalıcılığının sağlanması açısından farklılıklar olmadığını göstermiştir. Genelleme bulguları açısından ise gömülü ADÖ uygulamasıyla genellemenin daha yüksek doğruluk düzeyiyle gerçekleştiği görülmüştür. Verimlilik bulguları ise, gömülü ADÖ uygulamasının yapılandırılmış ADÖ uygulamasına göre daha verimli olduğunu göstermiştir. Hedeflenmeyen bilgi uyaranı ediniminde her iki uygulamayla da katılımcı çocukların edinmeleri hedeflenen davranışlarda belirli düzeyde artış görülmüştür. Sosyal geçerlik verileri ise, uygulama sonrasında OSB olan çocukların akranlarıyla benzer düzeye ulaştığı ve annelerin araştırmaya ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Araştırmanın genelleme verilerinde gömülü ADÖ uygulamasında daha yüksek artış gözlenmektedir ve izleme verileri incelendiğinde yöntemler arasında fark olmadığı görülmüştür.