Mimarbaşı Kasım Ağa (hayatı, eserleri· ve vakıfları)

Abstract

Bu çalışma 17. yüzyılın mimarbaşılarından Kasım Ağa'nın hayatı, mimari eserleri ve vakıflarını konu edinmektedir. Çalışmada daha önce kullanılmış kaynakların yanı sıra geçmiş araştırmalarda gözden kaçırılmış olan arşiv kaynakları, şeriyye sicilleri ve dönemin temel kronikleri ele alınarak Kasım Ağa'nın hayatına dair bilgi eksiklikleri giderilmiş ve yeni bulgular eşliğinde Kasım Ağa'nın biyografisi ortaya konulmuştur. Bu kapsamda Kasım Ağa'nın kökeni, ailesi, görevleri, ticari faaliyetleri, mimari eserleri ve vakıfları tespit edilerek dönemin tarihsel gelişmeleri eşliğinde Kasım Ağa'nın hayatı belirli bir çerçevede ele alınmıştır. Bilhassa Yeniçeri Ocağı ve yakın çevresi ile olan ilişkileri üzerinden Kasım Ağa'nın siyasi faaliyetleri dönemin tarihsel gelişmeleri ile birlikte izlenerek farklı bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Böylece bir Osmanlı mimarbaşısının kişisel hırs ve girişimleri olarak algılanan siyasi faaliyetleri farklı bir bakış açısıyla yeniden konumlandırılmıştır. Özellikle Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasındaki gayretleri ile dönemin önemli simalarıyla kurduğu yakın ilişki onun siyasi yönünün yansıması olmuştur. Mimari alandaki yetenekleri ile de ön plana çıkan Kasım Ağa'nın bilgi ve tecrübesi dönemin Osmanlı yönetiminde söz sahibi olan Valide Sultanın Kethüdalığı'na getirilmesinde de önemli bir rol oynamıştır.