Çağdaş anlatı sinemasında yolculuk izleği ve yabancılaşma bağlamında Wim Wenders'ın Yol filmleri üçlemesi

Abstract

"Hiçbir yerde, hiçbir evde, hiçbir ülkede evde değilim." Wim Wenders'ın Olayların Gidişi adlı filminin Avrupalı yönetmeni Friedrich Munro'nun bu sözlerinin, Wenders'ın yol filmlerine ışık tuttuğu söylenebilir. Munro'nun sözlerinin, Wenders'ın hem yolculuk izleğinin ön plana çıktığı yol filmlerine, hem de bu filmlerin içeriğine dair bilgi verdiği düşünülebilir. Yol filmlerinde ele alınan içeriğin ise modern çağın bir gerçekliği olan yabancılaşma sorunu olduğu söylenebilir. Modernite döneminin sorunlarından biri yabancılaşmadır. Geleneksel değerlerin değerlerini kaybettiği modern çağda sanatçılar modern insanın yabancılaşma sorununu ortaya koyabilmek için yeni anlatım yöntemleri aramışlardır. Bu arayışın sonucunda içerik olarak yabancılaşmanın ele alındığı eserleri, yeni bir biçim ile sunmuşlardır. Sinema sanatında da yönetmenler, içerik olarak yabancılaşma sorununu gösterebilmek için biçimsel arayışlara girmişlerdir. Bunun sonucunda yabancılaşma sorununu kahramanın yolculuğu anlatı kalıbı ile oluşturulan geleneksel anlatı yapısının dışında, yeni bir anlatı yapısı ile ortaya koymaya çalışmışlardır. Wim Wenders da bu yönetmenlerden biridir. Wenders, yol filmleri üçlemesinde, yabancılaşma sorununu, kendine özgü bir üslup ile yolculuk izleği bağlamında, çağdaş anlatı yapısı ile ele almıştır. Bu çalışmada içerik olarak yolculuk izleği bağlamında yabancılaşma ve biçim olarak çağdaş anlatı arasındaki ilişki ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, çalışmada örneklem olarak Wim Wenders'ın yol filmleri üçlemesini oluşturan Alice Kentlerde (Alice in den Städten), Yanlış Hareket (Falsche Bewegung ve Zamanın Akışında (Im Lauf der Zeit) adlı filmleri seçilmiştir. Üçlemeyi oluşturan filmlerdeki içerik olarak yolculuk izleği bağlamında yabancılaşma ve biçim olarak çağdaş anlatı yapısı arasındaki ilişki irdelenmiştir. Filmlerin içerikleri antropolojik yöntem ile, biçimleri ise yeni eleştiri yöntemi ile incelenmiştir.