Okul öncesi eğitimde ekolojik okuryazarlık becerisini geliştirmeye yönelik uygulamaların incelenmesi: Bir durum çalışması

Abstract

Bu araştırma, Eskişehir'de ekolojik bir eğitim anlayışını benimseyen okul öncesi eğitim kurumundaki 56-74 aylık çocukların ekolojik okuryazarlık becerilerini incelemek amacıyla yapılmış ve iç içe geçmiş tekli durum deseni ile yürütülmüştür. Araştırmaya okul yöneticisi, okul öncesi öğretmenleri, ebeveynler ve çocuklar katılmıştır. Okul yöneticisi ile yarı yapılandırılmış görüşme, okul öncesi öğretmenleri ve ebeveynlerle odak grup görüşmesi yapılırken çocuklardan süreçte çeşitli ürünler yoluyla veri toplanmıştır. Ayrıca süreçte araştırmacı günlüğü tutulmuş, eğitim ortamında yapılan etkinlikler gözlemlenmiş ve etkinlik planları incelenmiştir. Araştırmanın veri analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; okul yöneticisi çevre/doğa temalı çeşitli projeleri yürütmede liderlik yaparak ve açık alanda hayvan besleme, bitki yetiştirme, yağmur suyu depolama gibi çeşitli öğrenme alanlarını oluşturarak çocukların ekolojik okuryazarlığını desteklediğini belirtmiştir. Okul öncesi öğretmenleri okulda Minik TEMA, Eko Okul gibi çevre/doğa temalı çeşitli eğitim programlarını uygulayarak çocukların ekolojik okuryazarlığını geliştirdiğini ifade etmiştir. Ebeveynler ise çocuklarına doğada yürüyüş, oyun oynama, kamp yapma gibi çeşitli deneyimler sunmaktadır. Ancak öğretmenlerin ve ebeveynlerin ekolojik okuryazarlığa ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin istenilen düzeyde olmadığı, tüketim kültürü, doğadan uzak yaşam gibi çeşitli durumların bu beceriyi olumsuz etkileyebildiği görülmüştür. Buna karşın çocukların doğaya yakınlık düzeylerinin yüksek olması ekolojik okuryazarlığı desteklemektedir. Yeşil alana sahip okul bahçeleri, ekolojik okuryazarlığı geliştirmekle birlikte çocukların yeşil alanda daha fazla vakit geçirmeye, serbest oyun oynamaya gereksinimlerinin olması dikkat çekmektedir.