Oy verme davranışında medya etkisi: İki aşamalı akış kuramı bağlamında bir araştırma

Abstract

Günümüz medya ekosisteminde medya araçları ve kanaat önderlerinin oy verme davranışı üzerindeki etkileri, kuşaklar ve cinsiyet temelli farklılıklar çerçevesinde araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Kuramsal temelini İki Aşamalı Akış Kuramı'nın oluşturduğu çalışmada, söz konusu kuramın yeni medya çağındaki geçerliliği ve dönüşüm potansiyeli sorgulanmıştır. Bebek Patlaması, X, Y ve Z kuşaklarından üçer kadın ve erkek olmak üzere toplamda 24 katılımcı ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler sonucunda kuşaklar arası ve cinsiyet temelli karşılaştırmalı bir analiz zemini oluşturulmuştur. Veriler, betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve yedi ana tema etrafında yapılandırılmıştır. Bulgular, genç kuşakların karar alma süreçlerinde sosyal medya platformları, dijital kanaat önderleri ve çok kaynaklı bilgi edinme pratiklerine yöneldiğini, geleneksel medyaya ise ilgi ve güvenin oldukça azaldığını göstermektedir. İleri yaş gruplarında ise geleneksel medya alışkanlıkları ve ideolojik sadakatin daha baskın olduğunu ortaya koymaktadır. Kadın katılımcıların karar sürecinde daha temkinli ve sosyal çevreye açık bir yaklaşım benimsediği, erkeklerin ise daha bireysel ve kimi zaman yönlendirici bir tutum sergilediği gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonunda, İki Aşamalı Akış Kuramı'nın günümüz koşullarında çok aşamalı, ağ tabanlı ve algoritmik biçimlere evrildiği sonucuna ulaşılmış, oy verme davranışının ise kuşak, cinsiyet, medya türü ve bilgi akış biçimleriyle şekillenen çok katmanlı bir yapı arz ettiği belirlenmiştir.