Finansal gelişme ve yenilenebilir enerji üretimi ilişkisi: Türkiye için analiz

Abstract

Enerji, ülkelerin ekonomik ve sosyal kalkınmasında son derece önemli ve gerekli bir faktördür. Enerji ihtiyacının giderilmesinde yoğun olarak fosil kökenli yakıtlar kullanılmaktadır. Fosil kaynak kullanımından kaynaklanan ciddi çevresel ve ekonomik sorunların giderilmesi için en iyi alternatif kaynak olan yenilenebilir enerji kaynaklarına doğru küresel çapta bir dönüşüm yaşanmaya başlamıştır. Ülkeler çeşitli uygulama ve politikalarla yenilenebilir enerjinin toplam enerji içindeki payını artırmaya çalışmaktadır. Yenilenebilir enerjinin toplam enerji üretimi içindeki payının artırılmasında en önemli faktörlerden biri yenilenebilir enerji yatırım ve üretim maliyetlerinin azaltılmasıdır. Bu noktada gelişmiş bir finansal sistem; finansal araç çeşitlendirmesi yoluyla borçlanma maliyetini düşürmektedir. Ayrıca kaynakları verimli teknolojik alanlara yönlendirerek yenilenebilir enerji teknolojilerinin gelişmesini ve böylece üretim maliyetlerinin azalmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada Türkiye için finansal gelişme ile yenilenebilir enerji üretimi ilişkisi 1995-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak Toda-Yamamoto nedensellik testiyle incelenmiştir. Analizin bulgularına göre; finansal gelişmeden yenilenebilir enerji üretimine doğru bir nedensellik ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, finansal gelişme düzeyindeki artış yenilenebilir enerji üretimini pozitif yönde etkilemektedir.