The evaluation of the relationship among the energy import, current account deficit and the economic growth of Turkey within the scope of the eastern mediterranean policy of turkey and the global competition in eastern mediterranean

Abstract

Enerjide yüksek oranda dışa bağımlılık ekonomik büyüme, cari açık ve enerji ithalatını kısır bir döngüye sokmaktadır. Bu bağlamda Doğu Akdeniz'de keşfedilmesi muhtemel olan enerji rezervleri Türkiye için bir fırsat yaratmaktadır. Bu çalışma enerji ithalatı, ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyerek bu ilişkiyi Türkiye'nin Doğu Akdeniz Politikası ve Doğu Akdeniz'de Küresel Rekabet kapsamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla Türkiye'nin 1999-2020 yılları arası çeyreklik verileri kullanılarak Vektör Otoregresif Model (VAR) kurulmuş ve bu model üzerinden Granger Nedensellik Testi, Etki Tepki Fonksiyonu ve Varyans Ayrıştırması analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda enerji ithalatından ve ekonomik büyümeden cari işlemler dengesine doğru tek yönlü bir nedensellik bulunmuştur. Aynı zamanda cari açıkta meydana gelen bir değişimin %9,13'ünün ve ekonomik büyümede meydana gelen bir değişimin %18,88'inin enerji ithalatı tarafından açıklandığı tespit edilmiştir. Bu veriler ışığında enerji ithalatına harcanan yüksek miktardaki dövizin ülkede kalması ve bu paranın ülke içi yatırımlara ve AR-GE çalışmalarına yönlendirilmesi adına Doğu Akdeniz'de keşfedilecek enerji kaynakları Türkiye'nin sağlıklı bir büyüme modeline sahip olması demektir. Aynı zamanda enerji yoğun sektörlerdeki maliyet avantajının fiyatlara yansıması ve yurt içi enerji üretimi sayesinde fiyatların kur etkisinden ve dünyadaki gelişmelerden daha az etkilenmesi de muhtemeldir.