Sosyal bilgiler dersinde sosyobilimsel konuların öğretiminin bilimsel tutumlara etkisi

Abstract

Sosyal bilgiler dersi, öğrencilere günlük yaşamlarında karşılaştıkları problemlerin çözümü için gereken karar verme, akıl yürütme, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini kazandırmaktadır. Sosyal bilgiler dersinde öğrencilere günlük yaşam problemlerinin çözümünde ihtiyaç duydukları becerileri kazandırmak için sosyobilimsel konulardan yararlanılabilir. Öğrencilerin günlük yaşam problemlerine buldukları çözüm yolları becerilerden etkilendiği kadar bilimsel tutumdan da etkilenmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin kendisi ve toplum için yararlı olan en iyi çözüm yolunu seçmeleri için bilimsel tutuma sahip olmaları önemli görülmektedir. Bu araştırmanın temel amacı sosyal bilgiler dersinde sosyobilimsel konuların öğretiminin öğrencilerin bilimsel tutumları üzerine etkisini incelemektir. Araştırma karma araştırma yöntemi desenlerinden gömülü karma desene göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri ve söz konusu okulda görev yapan sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ortaokul öğrencilerine yönelik bilimsel tutum ölçeği, araştırmacı günlüğü, öğrenci anekdot defterleri, görüşme formları ve kontrol listesi kullanılmıştır. Araştırmanın istatistiksel verilerinin analizinde bağımsız gruplar için t testi ve karma model ANOVA, nitel verilerin analizinde tümevarımcı veri analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada sosyal bilgiler dersinde sosyobilimsel konuların öğretiminin öğrencilerin bilimsel tutum düzeylerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra araştırma katılımcılarının sosyobilimsel konuların öğretiminin bilimsel tutumlarının gelişimine katkı sağladığı görüşünde oldukları belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda gelecek araştırmalara ve uygulamaya yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.