Türkiye örneğinde finansal dolarizasyon olgusunun bankacılık ve reel sektör açısından ampirik analizi

Abstract

Türkiye ekonomisinde, dolarizasyon oranlarında son yıllarda artış yönlü gelişmelerin yaşandığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, finansal dolarizasyon olgusunun derecesini, belirleyicilerini ve sektörel etkilerini Türk bankacılık sektörü ve reel sektör açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda; bankacılık sektörü analizlerinde "Yapısal Vektör Otoregresif Model" ve 2004:1-2019:7 dönemi verileri kullanılarak finansal dolarizasyon unsuru olarak kabul edilen kredi ve mevduat dolarizasyonunun belirleyicileri tespit edilmiş olup bu unsurların yabancı para cinsi kredi hacmi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Reel sektör analizlerinde ise dinamik panel veri yöntemlerinden "Sapması Düzeltilmiş Gölge Değişkenli En Küçük Kareler Yöntemi" ve 2008-2016 dönemi verileri kullanılarak borç dolarizasyon oranının belirleyicileri araştırılmış ve borç dolarizasyon oranının sektörel kârlılık üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada endeks hesaplamaları sonusunda elde edilen bulgular bankacılık sektörünün yaşadığı finansal dolarizasyonun derecesinin 2005-2013 döneminde orta, diğer dönemlerde ise yüksek derecede; reel sektör dolarizasyon oranınn ise tüm dönemlerde orta derecede olduğunu göstermektedir. Elde edilen ampirik bulgular ise kredi ve mevduat dolarizasyon oranlarında meydana gelen bir standart sapmalık şoka bankalacılık sektörü yabancı para cinsi kredi hacminin pozitif yönde tepki verdiğini ve borç dolarizasyon oranının reel sektör karlılığını arttırdığını göstermektedir.