Sivrihisar'da kültürel mirasın turizm amaçlı kullanımında destinasyon paydaşlarının rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı kültürel mirasın turizm amaçlı kullanımında destinasyon paydaşlarının rolünü belirlemektir. Araştırmada doküman analizi ve görüşme olmak üzere iki farklı yöntem kullanılarak veri toplanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasının benimsendiği araştırmada, örneklem olarak Sivrihisar ilçesinin turizm ile ilgili paydaşları seçilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla merkezi ve yerel yönetim paydaşları, sivil toplum kuruluşları paydaşları, seyahat acentası temsilcileri, turist rehberleri, üniversite paydaşları, yerel halk ve turistler olmak üzere 7 farklı paydaş grubundan oluşan toplam 35 paydaştan veri toplanmıştır. Deşifre edilen veri; içerik analizi ve betimsel analizi yapılarak analiz edilmiştir. Daha sonra içerik analizi yardımıyla çözümlenen veriler; kodlar, alt temalar ve temalara ayrılmıştır. İçerik analizine göre; "Sivrihisar'ın turizm potansiyeli", "Sivrihisar'ın kültürel mirası", "Paydaşlar arası ilişkiler", "Sivrihisar'ın mevcut durumu" ve "Turizm gelişimine yönelik öneriler" olmak üzere beş tema elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Sivrihisar keşif aşamasında, günübirlik bir destinasyon ve geleceğin parlayan destinasyonu olarak nitelendirilmiştir. Restoranların çeşitlendirilmesi, butik otel projesi ve ev pansiyonculuğu projesi öne çıkan alt ve üst yapı yatırımlarındandır. Kültürel miras kaynaklarını çekiciliğe dönüştürme, hikâyeleştirme ve kültürel miras farkındalığı ile turizm bilinci yaratma kültürel miras ve turizm ilişkisine ait alt temalardır. Sivrihisar'ın somut kültürel mirasından öne çıkanlar Surp Yerortutyun Ermeni Kilisesi, Sivrihisar Ulu Camii ve Pessinus Antik Kenti'dir. Sivrihisar'ın somut olmayan kültürel mirasından öne çıkanlar Nasreddin Hoca, Dövme Sucuk Festivali ve Sivrihisar Muska Baklavasıdır. Paydaşlar arası ilişkiler; Sivrihisar Belediyesi'nin desteği, paydaşlar arası ortak fikir yürütme ve kurumlar arası iş birliği eksikliği olarak öne çıkmaktadır. Sivrihisar'ın güçlü yönleri; Coğrafi konumu, yerel halkın desteği ve yerel yönetimin çabalarıdır. Sivrihisar'ın zayıf yönleri; Alt ve üst yapı eksikliği, tanıtım ve pazarlama eksikliği ve Pessinus Antik Kenti'nin kazılmaması olarak sıralanabilir. Sivrihisar'ın fırsatları; Tur rotalarına dâhil olma, turizm ile refahı artırma ve Ermeni Kilisesi'nin değerlendirilmesidir. Sivrihisar'ın tehditleri; Pandemi şartları, sürdürülebilir olmayan turizm hareketliliği ve demiryolu bağlantısının olmamasıdır. Sivrihisar'ın hedef kitlesi; Kültür turisti, öğrenci grupları ve yabancı turisttir. Sivrihisar'da geliştirilebilecek turizm çeşitleri; Kültür turizmi, kırsal turizm ve gastronomi turizmidir. Bu çalışmanın sonuçlarının destinasyon paydaşlarına ve ilgili alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre destinasyon yaşam döngüsünde keşif aşamasında olan Sivrihisar'ın kültürel mirasının sürdürülebilir turistik gelişme ve destinasyon planlaması için değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.