İhmal edilen bedenden bedenden imal edilen bedene: Eskişehir'de ayrışan 'Fitness' 'Alanlarında' beden ve kimlik

Abstract

Bu çalışma, çeşitli dönemlerde farklı değerler atfedilen, kolektif kimliğin bir parçası olan, tekil, tektipleştirilen ve ihmal edildiği öne sürülen bedenin; değer yüklü, bireysel kimliğin bir parçası, çoklu, değişken, mesaj ileten ve imal edilen bedene dönüşümünü tüketim, kimlik, statü, alan, sermaye, habitus kavramlarıyla anlamayı amaçlamaktadır. Eskişehir'de fitness faaliyetine katılan bireylerin toplumsal konumlarını koruma ve/veya iyileştirme süreçleri fenomenolojik yaklaşımla incelemiş; bedensel dönüşüm amacıyla geliştirdikleri stratejileri, deneyimleri, bedenlerine verdikleri değer ve fitness faaliyetini üzerinde mücadele etmeye değer bir alan olarak görüp görmedikleri araştırılmıştır. Bu amaçla fitness salonları akılcılaşmış, akılcılaşmaya direnen ve akılcılaşma sürecinde ilerleyen salonlar olarak 3 kategoride incelenmiştir. Bu kapsamında, Eskişehir kent merkezinde 14 mahallede bu kategorilere uyan 2 fitness salonunda 42 ay boyunca katılımcı gözlem yapılmış; 15 fitness salonunda ise alt sosyo-ekonomik statüye sahip 14, orta sosyo-ekonomik statüye sahip 13 erkek üye ile toplumsal konumlarından bağımsız 2 kadın ve 5 erkek uzmanın yer aldığı toplam 34 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, fitness salonlarının yalnızca fiziksel mekânlar olmalarının ötesinde, toplumsal mücadelelerin yaşandığı alanlar olarak sosyolojik açıdan ayrıştıklarını; salonlara devam eden erkeklerin bedensel sermaye oluşturma ve bunu farklı türde sermayelere dönüştürme stratejilerinde farklılıklar olduğuna işaret etmektedir. Bu çalışma, beden sosyolojisi alanyazınına özgün bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.