Türkiye'de mesleki ve teknik eğitimin iktisadi kalkınmadaki yeri ve önemi

Abstract

Beşeri sermaye kuramcılarına göre sosyo-ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesinde, büyüme ve yapısal değişmeyi sağlayacak olan faktör, fiziksel sermayeden çok beşeri sermayedir. Beşeri sermayenin en önemli bileşenlerinden biri de eğitimdir. Ancak, eğitimin her kademesinin ekonomik kalkınmayı eşit düzeyde etkilemediği de bir gerçektir. Mesleki ve teknik eğitimin önemi, ekonomik kalkınma ile birlikte artmaktadır. Genel eğitim, kalkınmanın başlangıç evrelerinde bir altyapı oluştururken sanayileşmeye başlayan toplumlarda mesleki eğitim ön plana çıkmaktadır. Mesleki ve teknik eğitim, bir anlamda ekonomik kalkınmanın hızlandırıcısıdır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde nitelikli işgücünün yetiştirilmesi için mesleki ve teknik eğitime özel bir önem verilmesi gerekir. Yıllardan beri Avrupa Birliği'ne tam üye olmaya kararlı olan Türkiye bir süredir bu anlamda ciddi çabalar içine girmiştir. Türkiye, Birliğin mesleki ve teknik eğitime bakışını iyi değerlendirerek, bu anlamda farklı mesleki eğitim sistemlerine sahip ülkeleri iyi analiz etmeli ve kendisine en uygun olan sistemi yaratmalıdır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de mesleki ve teknik eğitim ile iktisadi kalkınma arasındaki ilişkinin yönünü ve büyüklüğünü incelemektir.Bu çalışmada, 1923-2005 yılları arasında Türkiye'de Gayrisafı Yurtiçi Hasıla (GSYİH) ve Kişi Başına Düşen GSYİH (KBGSYİH) ile ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim ve mesleki eğitimdeki öğrenci sayısı arasındaki ilişki VAR modeli ile test edilmiştir. Bulunan sonuçlara göre, GSYİH ya da KBGSYİH ile eğitime ilişkin göstergeler eşbütünleşiktir. Ayrıca, çeşitli eğitim düzeyleri ile GSYİH ya da KBGSYİH arasında farklı yönlerde Granger nedenselliği bulunmaktadır. Varyans ayrıştırması ve etki tepkianalizi de büyümeyi açıklamada eğitimin, özellikle de mesleki ve teknik eğitimin önemini vurgulamada benzer sonuçlar vermiştir.