Okul öncesi çatışma çözme becerileri ölçeğinin geliştirilmesi ve etkinlik setinin etkililiğinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, okul öncesi dönemdeki çocukların çatışma çözme becerilerini değerlendirmek ve geliştirmek amacıyla "Okul Öncesi Çatışma Çözme Becerileri Ölçeği" ve "Çatışma Çözme Becerileri Etkinlik Seti"nin geliştirilmesini ve uygulanmasını kapsamaktadır. Çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır: İlk aşamada, ölçek geliştirme süreci yürütülmüş ve 269 çocuktan elde edilen verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılarak ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ölçek; Zorlama, Uyum Sağlama ve Geri Çekilme olmak üzere üç alt boyuttan oluşmakta ve toplam 17 madde içermektedir. DFA sonuçları ölçeğin belirlenen faktör yapısını doğruladığını, yüksek düzeyde uyum indeksleri ile geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. İkinci aşamada, geliştirilen ölçeğin kullanıldığı deneysel bir çalışma yürütülerek çatışma çözme becerilerini destekleyici etkinlik setinin etkililiği test edilmiştir. Çalışma 54-72 aylık 68 çocuk ile gerçekleştirilmiş ve çocuklar rastgele yöntemle deney (n=34) ve kontrol (n=34) gruplarına atanmıştır. Deney grubuna 8 hafta süresince, toplam 17 etkinlik uygulanmış, kontrol grubu ise mevcut eğitim programına devam etmiştir. Öntest-sontest-kalıcılık testi analizleri sonucunda, deney grubundaki çocukların çatışma çözme becerilerinde anlamlı bir gelişim sağladığı ve zorlama, uyum sağlama ve geri çekilme stratejilerinde olumlu yönde anlamlı değişimler olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Dolayısıyla uygulanan çatışma çözme etkinliklerinin etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışma, erken çocukluk dönemindeki çatışma çözme becerilerinin değerlendirilmesi ve desteklenmesi adına önemli bir katkı sunmaktadır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, çatışma çözme etkinliklerinin çocukların çatışma çözme becerilerine olan olumlu etkisini ortaya koymaktadır. Okul öncesinde yapılandırılmış çatışma çözme becerileri etkinliklerinin uygulanması önerilmektedir.