Otizm spektrum bozukluğundan etkilenmiş bireylerin (13-18 yaş) motor performans, fiziksel uygunluk ve yaşam kalitelerinin incelenmesi

Abstract

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireyler sosyal etkileşim ve iletişimde sınırlılıklar sergilemekte, tekrarlı-yineleyici davranış örüntülerine sahip olmakta ve bu özellikleri yaşamın diğer alanlarını da olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, OSB olan bireylerin, OSB'den etkilenme dereceleri ile motor beceri, fiziksel uygunluk, yaşam kalitesi ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık (GYAB) düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmaya; yaşları 13-18 arasında olan, OSB tanısı almış 31 birey katılmıştır. Katılımcıların OSB'den etkilenme dereceleri ile motor beceri, fiziksel uygunluk, GYAB ve yaşam kalitesi düzeylerini belirlemek için sırasıyla Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği 2 - Türkçe Versiyonu, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi 2, Brockport Fiziksel Uygunluk Testi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği ve Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler Pearson Korelasyon Analizi, Kısmi Korelasyon Analizi ve Bağımsız Gruplar İçin T-Testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda OSB'den etkilenme derecesi ile motor performans (r= -,61, p<0,05), fiziksel uygunluk (r= -,47, p<0,05, r= -,38, p<0,05, r= -,42, p<0,05, r= -,42, p<0,05, r= -,12, p>0,05, r= -,33, p>0,05), GYAB (r= -,65, p<0,05) ve yaşam kalitesi (r= -,61, p<0,05,) arasında ilişki tespit edilmiştir. Ek olarak OSB'den etkilenme düzeyleri farklı olan bireyler arasında motor performans (t=-2,57, p<0,05), bazı fiziksel uygunluk parametreleri (t=-3,10, p<0,05, t=-2,07, p<0,05, t=-3,39, p<0,05), GYAB (t=-3,08, p<0,05) ve yaşam kalitesi (t=-2,77, p<0,05) açısından farklılıklar tespit edilmiştir. OSB olan bireylerin günlük aktivite programlarında motor performans, fiziksel uygunluk, bağımsızlık ve yaşam kalitelerini arttıracak aktivitelere yer verilmelidir.