Yirminci yüzyıl resim sanatında güç ve anafilaksi

Abstract

Yirminci yüzyıl sonrasında özne olarak sanatçı, kendi var oluş gücünü sanatsal yaratım ve üretimleriyle ilişkilendirmiş, yaşama dair varlık sorunsallarını bu düşünüş üzerinde oluşturmuştur. Sanatın ne olduğu ve sanatçının kim olduğu elbette çokça tartışılmış ve yorumlanmıştır. Ancak bu sorguların bir ucunun hatırlayış edimi oluşu (yani bilişsel oluşu), bu konu hakkında birçok düşünürü sanat ve bellek ilişkisine vardırmıştır. Bu bağlamda en ilksel biçimiyle insanın iz bırakışından başlayan ve sanat yapmaya evrilen süreç, insanlığa dair bir bellek yoklaması olarak irdelenebilir. Böyle bir yaklaşımla da sanatçıyı, yaşamı tarihin satır aralarına kaydeden bir vakanüvis olarak görmek doğru bir yaklaşım olacaktır. İnsanlık tarihinin dilsiz kaydedilmiş izi sürülebilir bu kayıtları, zamansız bir şekilde duyumsanabilmektedir. İnsana dair bu duyumlar, kuşkusuz özneler arası bir etkileşim sonucu belirmiştir. Dilin bile ötesine geçen bu duyum, tam bir özgürleşme alanı olarak sanatçının etkinlikleri ve eserlerinde belirir. Böyle bir düşünme tarzıyla sanat olgusu da öznenin sanatla etkileşimi arasında sorgulanmalıdır. Bu etkileşimler, güç ve anafilaksi kavramlarıyla ilişkilendirilmiş, bu tezde ileri sürülecek iddiaların ve kavramların çatılarında ya da köklerinde aranmıştır. Bu tezin araştırma konusu olarak, güç ve anafilaksi arasındaki benzerlik ve farklılıkların araştırılması tercih edilmiş, bu iki kavramın özellikle resim sanatındaki örnekleri üzerinden ortaya konan sav ispatlanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda sanatçıların üretimlerinde bu iki kavramın izleri aranarak sanat tarihindeki cevaplar bulunmaya çalışılmıştır.