Kültürel uyum sürecinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin algı ve uygulamaları: Suriyeli sığınmacı öğrenciler örneği

Abstract

Sığınmacı ve mülteci öğrencilerin kültürel uyumu, yararlı bireyler ve etkin vatandaşlar olmaları için gereklidir. Sosyal Bilgiler dersi sığınmacı ve mülteci öğrencilerin kültürel uyumunda önemli rol oynar. Bu araştırmanın amacı; sınıfında Suriyeli sığınmacı öğrenci bulunan Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültürel uyum algıları ve bu öğrencilerin kültürel uyumu için gerçekleştirdikleri uygulamaları ortaya koymaktır. Araştırmada temel nitel araştırma yaklaşımından yararlanılmıştır. Araştırmaya ölçüt örneklem ile seçilen, İstanbul'da Suriyeli sığınmacı öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu ortaokullarda görev yapan 20 Sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların kültürel uyum kavramını; kabul etme, farklılıklara saygı, toplumsal kurallara uyma, millî değerlere bağlılık ve kültür aktarımı olarak tanımladıkları görülmüştür. Öğretmenler; Suriyeli sığınmacı öğrencilerin uyum sürecinde dil sorunu, akademik yetersizlik, akran zorbalığı gibi sorunlar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler, Suriyeli sığınmacı öğrencilerin uyumu için sınıf içinde, göç konusunda bilgilendirme, okuma-yazma çalışmaları, akran öğretimi, görsel materyal kullanma ve kültürel etkinliklere yer verdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler sınıf dışı etkinlik olarak ise gezi, grup çalışması ve sığınmacı öğrencilerin yerleşik öğrencilerle bir arada zaman geçirmesine yönelik uygulamalar yaptıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler, Suriyeli sığınmacı öğrencilerin kültürel uyumu için öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesi, Suriyeli sığınmacı öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarına cevap veren uzman öğretmenlerin yetiştirilmesi, sığınmacı ve yerleşik ailelerin bilgilendirilmesi gibi öneriler getirmişlerdir.