İran'da sanat eğitimi: Geçmişten günümüze ilk, orta ve lise odaklı bir bakış

Abstract

Bu araştırma, 2023 yılı itibarı ile günümüz İran'ın, yani İran İslam Cumhuriyeti'nin örgün eğitim sistemindeki okullarına ve o okullarda uygulanan sanat eğitimine odaklanmıştır. Bu doğrultuda, İran kültür ülkesinin, derin tarihi tanıklıkla gelen sanat eğitimi, genel eğitim üst çerçevesi altında ve genel eğitimin içinde ülkedeki kültürel birikimden gelen bir öğe olarak ele alınmıştır. Ele alınan sanat eğitimi öğesi değerlendirilirken, ülkedeki politik geçmiş ve o an dünyada var olan durum dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, ülkede yayımlanan birçok Farsça makale incelenmiş, aynı zamanda başta İngilizce metinler ve diğer birçok dilden alıntılar yapılarak bu konuda güçlü deliller ile tezin yapısı sağlamlaştırılmıştır. Ülkedeki sanat eğitiminin yaklaşık 300 yıllık bir geçmişi bütün bu kaynakların oryantasyonu ile bir bütün oluşturacak biçimde düzenlenmiştir. Kaşgarlardan başlayıp, günümüz İslam Cumhuriyeti dönemine kadar süren süreçte ülkedeki sanat eğitiminin durumunu yönlendiren, politik sebeplerin de içinde olduğu, birtakım olgular incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen makaleler yoluyla İran'da verilen sanat eğitiminin programı uygulayanlar tarafından çok ciddiye alınmadığı gözlemlenmiştir . Ayrıca diğer birçok ülkede verilen sanat eğitimi müfredatı da ilgili makaleler yoluyla İran ile karşılıklı olarak değerlendirilmiştir. Çıkan sonuçta İran' ın İslami değerlere ve geleneklerine bağlı bir eğitim süreci tasarladığı görülmüştür. Bu değerlerin 1979 İslam Devrimi ardından daha da fazla önem kazandığı görülmüştür.