İlkokul dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğretim programının Hammond Küp Modeli doğrultusunda değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, 2018 4. sınıf sosyal bilgiler öğretim programını Hammond Küp Modeli çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yakınsayan paralel karma desen kullanılarak Gaziantep'teki düşük sosyo-ekonomik düzeydeki bir ilkokulda gerçekleştirilen çalışmada hem nicel hem nitel veriler toplanmıştır. Nicel veriler demografik bilgi formu, başarı testi ve tutum ölçeğiyle elde edilirken; nitel veriler gözlem formları, video kayıtları ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22 ve NVivo 9 programları kullanılmıştır. Davranışsal boyut sonuçlarına göre öğrencilerin sosyal bilgiler akademik başarıları ve tutumları yüksektir. Öğrencilerin başarı durumları cinsiyetelerine göre farklılaşmazken, anne-baba eğitim durumu ve gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin başarı puanları daha yüksektir. Sınıf öğretmeninin uygulamalarının öğrencilerin ders başarısı ve tutumları üzerinde anlamlı etkisi vardır. Program bilişsel alana ağırlık verirken, duyuşsal ve devinimsel alanlar geri planda kalmaktadır. Öğretim boyutunda, öğretmenler içeriğe olumlu yaklaşırken öğrenciler olumsuz görüş bildirmişlerdir. Düz anlatım yönteminin yaygın kullanıldığı, ek kaynaklara ihtiyaç duyulduğu ve ders dışı etkinliklerin uygulanmasında zorluklar yaşandığı belirlenmiştir. İkili öğretim, kısa teneffüs süreleri ve kalabalık sınıflar gibi faktörler eğitim sürecini olumsuz etkilemektedir. Kurum boyutunda, öğretmenlerin programa ilişkin ön bilgilerinin yetersizliği, öğrencilerin hazırbulunuşluk ve motivasyon eksikliği, bölgenin sosyo-ekonomik özellikleri ve eğitime verilen önemin düşüklüğü gibi faktörler programın uygulanmasında engeller oluşturmaktadır. Bulgulara dayanarak, programı ve uygulamasını iyileştirmek için öneriler sunulmuştur.