Bir ilkokul öğrencisinin geometrik kavramlara ilişkin soyutlama süreci: Tahmini öğrenme yol haritalarına dayalı bir öğretim deneyi

Abstract

Öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerini küçük yaşlardan başlayarak yükseltmek matematikte olduğu kadar birçok bilimsel, teknik ve mesleki alanda da çok önemli olduğundan matematik öğretiminin temel amaçlarından biridir. Bu araştırmada, bir ilkokul öğrencisinin geometrik kavramlara ilişkin matematiksel düşünmesi ve öğrenme sürecini incelemek, tahmini öğrenme yol haritası çerçevesinde tasarlanan birebir öğretim deneyinde öğrencinin geometrik cisim, şekil, simetri ve temel geometrik kavramlara ilişkin matematiksel soyutlama sürecini izlemek ve bu süreç sonunda soyutlama mekanizmalarını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada bir ilkokul üçüncü sınıf öğrencisi ile yürütülen on iki haftalık öğretim deneyi gerçekleştirilmiştir. Öğrencinin geometrik kavramlara dair anlayış ve beceri geliştirmesinde izlediği yollarla birlikte şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma düzeyleri bağlamında soyutlama mekanizmalarını ortaya çıkarmak için teorik çerçeve olarak Piaget'in soyutlama teorisi kullanılmıştır. Araştırmada odak öğrenci ile gerçekleştirilen klinik görüşmelerin ve öğretim derslerinin video kayıtları, çalışma kâğıtları veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, tahmini öğrenme yol haritası çerçevesinde tasarlanan öğretim deneyi sonunda öğrencinin geometrik cisimleri ve şekilleri tanıma, isimlendirme, özelliklerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini; simetri, eşlik ve simetri doğrusu kavramlarını; nokta, doğru, doğru parçası, ışın ve açı kavramlarını soyutlayabildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca süreçte odak öğrencinin derin soyutlamalarında kendi bireysel eylemlerinin yanı sıra kullanılan somut ve teknolojik materyallerin öğrenmeyi destekleyici bir rol oynadığı görülmüştür.