Babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik katılım durumlarının belirlenmesi

Abstract

Bu araştırmada, anne babaların, zihin engelli çocukların yetiştirilmesine yönelik etkinliklere baba katılımına ilişkin yaptıkları değerlendirmelere dayanılarak, (1) babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere genel katılım durumları, (2) babaların, zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere katılım durumlarının katılım alt alanlarına (katılımın değerlendirilmesi; çocuk bakımı ve sosyalleştirme sorumluluğu; çocuk yetiştirme kararlarında etki ve çocuk yetiştirme görevleri; erişilebilirlik) göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve (3) babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere katılım durumları ile ailelerin, babaların, annelerin ve çocukların bazı demografik özellikleri arasında ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma 2005-2006 Öğretim Yılı'nda Eskişehir ili merkezinde zihin engelli çocuklara yönelik eğitim veren özel bir rehabilitasyon merkezinde, kaynaştırma ve destek hizmet uygulamaları dışında bireysel ve grup eğitimi alan, zihin engelli 41 çocuğun anne ve babasından oluşan 82 kişilik bir katılımcı grubu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma durum saptamaya yönelik betimsel bir çalışma olması yanında, değişkenler arasında ilişki var olup olmadığını ortaya koyan bağıntısal bir çalışmadır. Zihin engelli çocuk babalarının çocuklarıyla ilgili etkinliklere katılım durumlarıyla ilgili veriler "Çocuk Bakımında Baba Katılımı Anketi (PICCI)" ile; ailelerin, babaların, annelerin ve çocukların demografik özelliklerine ilişkin veriler ise "Aile Bilgi Formu" yardımıyla toplanmıştır. Araştırmada, babaların zihin engelli çocuklarıyla ilgili etkinliklere katılım durumları, ebeveynlerin sadece babalara ilişkin yaptığı değerlendirmelere göre ortaya konulmuştur. Verilerin çözümlenmesinde, babaların katılım durumlarını "Aritmetik ortalama" ve "Standart sapma" değerleri hesaplanmıştır. Zihin engelli çocuk ailelerinin ekonomik düzeyi (aylık hane geliri) ve babaların haftalık çalışma saatleri toplamları ile babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere katılım durumları arasında ilişki olup olmadığı belirlemek için "Pearson r bağıntı testi"nden yararlanılmıştır. Zihin engelli çocuğun cinsiyetine göre babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere katılım durumlarının farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla "Bağımsız gruplar arası t testi" uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara sırasıyla bakıldığında, anne baba değerlendirmelerine göre babaların zihin engelli çocuklarının yetiştirilmesine yönelik etkinliklere genel katılım durumlarının ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir.