Başlangıcından günümüze Kütahya çinileri ve çini motiflerinin seramik yüzeylerde yorumlanarak uygulanması

Abstract

Anadolu'da varlık gösteren Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Medeniyetleri'nin sanat dalları arasında yer alan ve bu medeniyetler tarafından geliştirilen çini sanatı; günümüzde Kütahya'daki atölyeler tarafından devam ettirilmektedir. Çini sanatı, motif,kompozisyon, desen, üslup, renk ve dekor özellikleri ile bir sistematiğe bağlıdır. Günümüzde Kütahya'daki atölyelerin birçoğu, bu sanatı aynı anlayışla, klasik desenler ve renkler kullanarak sürdürmektedirler. Buna karşın yalnızca birkaç atölyenin kullandıkları renklerle, formlarla ve motifleri alışılagelmiş kompozisyonlardan çıkararak yeni kompozisyonlarda bir araya getirip yeniden ele alışlarıyla; çini sanatını klasik disiplinlerden sıyırma gayreti içerisinde oldukları gözlemlenmiştir. Çinisanatının başlıca öğeleri olan motifler ve bu motiflerden oluşan desenler, atölyelerin yanı sıra sanatçılar tarafından da dönem dönem ele alınmaktadır. Fakat sanatçılar, atölyelerin aksine, onlarca çizim ve ön araştırma yaptıktan sonra akademik bilgilerini ve kendi yorumlarını katarak eserlerini yaratmaktadırlar. Bu oluşum, çini sanatına modern ve yepyeni bir soluk getirmektedir. Bu araştırmanın birinci bölümünde çininin tanımı ve tarihsel gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde, Kütahya çinilerinde kullanılan motifler, bu motiflerin dekor ve kompozisyon özellikleri ile üsluplar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Kütahya çinilerinin günümüzdeki durumu araştırılmıştır. Bu bölümde öncelikle Kütahya'da üretimini sürdüren çini atölyeleriyle görüşülmüş olup, görüşmeler sonucunda değerlendirmelere ve atölyelerin ürünlerinden örneklere yer verilmiştir. Araştırmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise; günümüzde çini motiflerini yorumlayarak uygulayan sanatçılar, örnekler doğrultusunda incelenmiş olup; çini motifleri ile ilgili görüş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Kütahya çini motifleri, seramik yüzeylerde yorumlanarak özgün uygulamalar yapılmış ve bu uygulamalar fotoğraflarla gösterilmiştir