Ergenlerde öznel iyi oluş, bilişsel esneklik, algılanan stres ve duygu düzenleme güçlüğü: Alternatif modellerin test edilmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ergenlerde öznel iyi oluş, bilişsel esneklik, algılanan stres ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkilerin oluşturulan üç alternatif model aracılığıyla test edilmesidir. Araştırmanın katılımcıları 9, 10, 11 ve 12. sınıf lise öğrencisi olan toplam 1053 ergenden oluşmaktadır. Yaşları 14-19 (x¯: 16.16, Ss: 1.22) aralığında olan katılımcıların 561'i (%53,3) kadın, 492'si (%46,7) ise erkektir. Veri toplamak amacıyla, "Öğrenci öznel iyi oluş ölçeği", "Algılanan stres ölçeği", "Bilişsel esneklik ölçeği", "Duygu düzenlemede güçlükler ölçeği" ve "Kişisel bilgi formu" kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi ve Bootstrap testi (5000 yeniden örnekleme) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, bilişsel esnekliğin bağımsız değişken, algılanan stres ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı değişken, öznel iyi oluşun ise bağımlı değişken olarak ele alındığı model üçün kabul edilebilir değerler ürettiği tespit edilmiştir. Model üç üzerinde yapılan analizler sonucunda, bilişsel esneklik ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide hem algılanan stresin hem de duygu düzenleme güçlüğünün aracılık etkisinin anlamlı olduğu ve algılanan stres üzerinden oluşan dolaylı etkinin duygu düzenleme güçlüğü üzerinden oluşan dolaylı etkiye göre daha güçlü olduğu görülmüştür. Elde dilen bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.