Radyo dramalarında toplumsal cinsiyet açısından kadının sunumu : TRT Radyo Tiyatrosu podcastleri

Abstract

Biyolojik olarak toplumun devamlılığını sağlamada kadın ve erkek temel belirleyici olarak görülmektedir. Kadınların anne, erkeklerin baba olmak üzere bireylere birincil ve değişmeyen roller verilmektedir. Geçmişten günümüze kadar kadın ve erkeklere bu rollere uygun olarak bir takım sorumluluklar da beraberinde yüklenmektedir. Teknolojik ve bilimsel gelişmelere, yaşadıkları coğrafi şartlara, kültürel yapıda önemli bir yeri olan inanç sistemlerine ve bireylerin eğitim düzeylerine göre atfedilen bu roller ve sorumluluklar değişiklik göstermektedir. Cinsiyet rollerinin ve sorumluluklarının öğretilmesi ve aktarılmasında, aile, eğitim kurumları, toplumsal çevre ve günümüzde kitle iletişim araçları önemli bir etkiye sahiptir. Gelişen iletişim teknolojilerinin sağladığı olanaklarla birlikte kitle iletişim araçlarının toplumsal yaşamdaki önemi giderek daha da artmaktadır. İnsanların dünyaya ve olaylara karşı bakış açısının oluşmasında şüphesiz bu araçların rolü çok fazladır. Yaygın kullanılan kitle iletişim araçları birbirinden farklı birçok stereotipler yaratmakta ve aracın kendi özelliklerine (görsel, işitsel ya da hem görsel hem de işitsel olarak) uygun olarak bu stereotipleri toplumdaki bireylere sunmaktadır. Yaygın kitle iletişim araçları tarafından yeniden üretilen stereotipleri incelemek, o toplumda yer alan yerleşik kalıpları ve bireylere ne tür rol modeller sunulduğunu anlamamızda yardımcı olacaktır. Televizyon, dergi ve gazete gibi geleneksel medyada toplumsal cinsiyet açısından kadının sunumu ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak en eski kitle iletişim araçlarından biri olan radyoda toplumsal cinsiyete dayalı olarak kadının nasıl yer aldığına dönük birkaç çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmada Türkiye radyoculuğunun temel taşı olan ve kendini kamusal bir yayın kurumu olarak tanımlayan TRT kurumunun radyo oyunlarında toplumsal cinsiyet açısından kadın kimliğinin sunumu araştırılmıştır.