Türk mizah dergilerinde postmodern din olgusunun söylemi ve analizi

Abstract

Postmodern süreçte tüm kavramlar ve olgular, oturdukları zeminin küresel etkilerle sabitliğini yitirmesi ve kaybolan sınırların etkisi sonucunda ileri derecede dönüşürken toplumların şekillenmesinde büyük öneme sahip olan din olgusu da bu süreçle birlikte, sadece içsel yapısı itibariyle değil, aynı zamanda toplumsal etkisi bakımından da değişim ve dönüşüme uğramıştır. Aydınlanma sürecinde aklın ve bilimin üstünlüğüne dayanan bakış açısıyla toplumdaki nüfuzu geri plana düşen dinin etkisinin tamamen yok olacağını ve toplumların akla dayanan yöntemlerle var olacağını iddia eden seküler düşünürler postmodern dünyada dinlerin yok olmadığını aksine farklılaşarak bireysel ve çoğulcu platformlara çekildiğini ve güçlenerek var olduğunu deneyimlemişlerdir. Zaman zaman akılcı yollarla çözülemez hale dönüşen modern dünyanın krizleriyle baş etmek için bireyler dini kurumsal yapılardan uzaklaşsa dahi kendi inanç sistemlerini evlerinde ve özel alanlarında yaşatmaya devam etmişlerdir. Bir kriz olarak küresel bir salgının (Covid-19) sonucunda modern bireyler, akıl yoluyla üretilmiş çözümlerin yeterli gelmediği bu probleme karşı kendi inanç sistemlerini üretmişlerdir. Yaşanan bu krizin tetiklediği çeşitli toplumsal problemler sonucunda postmodern din olgusu gözlemlenebilir bir hal almıştır. Bu çalışma kapsamında mizah, dinin geleneksel yapısına oldukça ters düşmesine karşılık, tam da bu silikleşen sınırlar üzerine konumlandırılan söylemler üzerinden postmodern zaman dinini anlamak üzere yola çıkılarak mizahın en etkili yollarından biri olan karikatür metinleri üzerine hem içerik hem de söylem analizi yapılacaktır.