Kamu gelirleri perspektifinden Türkiye'nin yeni ekonomi modeli

Abstract

Aralık 2019'da ilk olarak Çin'de görülen Covid-19 virüsü hızla tüm dünyaya yayılmış ve küresel bir pandemiye dönüşmüştür. Türkiye'de ise salgına ilişkin ilk vakalar 2020 yılının ilk çeyreğinde görülmüştür. Türkiye'de salgının ciddi etkilerine karşı alınan tedbirlerden biri de dönemin hazine ve maliye bakanı tarafından kamuoyuna "Türkiye Ekonomi Modeli" olarak açıklanan yeni bir iktisadi model önerisi ve uygulamasıdır. Temel olarak faizlerin ve döviz kurunun baskılanması ile yatırım ve ihracatta artışın hedeflendiği bu ekonomi modeli 2021 Aralık'ta açıklanıp 2023 genel seçimlerine kadar uygulanmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin yeni ekonomi modelinin kamu gelirleri üzerindeki etkisinin (bu potansiyel etkinin istatistiki olarak anlamlılığı, yönü ve niceliksel büyüklüğünün) araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, ampirik metodoloji olarak En Küçük Kareler zaman serisi çoklu regresyon yöntemi uygulanmıştır. Ekonometrik çalışmada -verilerin mevcudiyeti çerçevesinde- 2006-2023 arası dönem incelenmiş olup, analizde kullanılan veriler çeyreklik bazdadır. Bulgular, Türkiye Ekonomi Modeli'nin merkezi yönetim bütçe gelirlerini pozitif olarak etkilediğini (gelirleri arttırıcı bir etkide bulunduğunu) göstermektedir. İlgili tarihsel veriler de bu bulguyu destekler niteliktedir. Bununla birlikte, Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında hedeflenen diğer alanlarda aynı başarının sağlandığını söylemek zordur ve tartışmaya açıktır.