Açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algıları

Abstract

Bu araştırmanın amacı, açık ve uzaktan öğrenenlerin algılanan uzaklık düzeylerini ve bu bağlamda transaksiyonel uzaklık kuramının bileşenlerinden diyalog, yapı ve özerklik ilişkisini incelemektedir. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel-tahmine dayalı ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen çalışma, 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bağlamında, 1200 gönüllü Açıköğretim öğrencisi öğrenme yönetim sistemi üzerinden paylaşılan Algılan Uzaklık Ölçeği ve Transaksiyonel Uzaklık Ölçeğini yanıtlanmıştır. Transaksiyonel uzaklık kuramını sınamak ve modeldeki temel değişkenler arasındaki ilişkilerin varlığını ve tahmin edici rollerini incelemek amacıyla yordayıcı ilişkisel tasarım kullanılmıştır. Yordayıcı desenleri betimlemek ve kuramsal yapıyı değerlendirmek amacıyla yapısal eşitlik modeli kullanılmış ve verilerin analizi betimsel ve çıkarımsal istatistiklerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, algılanan uzaklık ölçeğinin üç faktörlü yapısı doğrulanmış ve böylelikle yapı geçerliliği sağlanmıştır. Ayrıca, algılanan uzaklık ölçeğinin boyutlarının ve transaksiyonel uzaklık boyutunun yüksek derecede güvenilir oldukları söylenebilir. Bulgular, öğrenenlerin algılanan diyalog durumlarının, yapı esnekliği ile içerik organizasyonunun uzaktan eğitimde transaksiyonel yakınlık ve uzaklık için önemli göstergeler olduğunu göstermiştir. Uzaktan eğitimde öğrenen-öğrenen ve öğrenen-öğreten arasında etkileşimin artması öğrencinin hem diğer öğrencilerle ve öğretenlerle hem de kurumla aralarında algıladıkları transaksiyonel uzaklığı düşürdüğü hipotezi doğrulanmıştır. Her ne kadar öğrenen özerkliği ve kontrolü boyutunun transaksiyonel uzaklık/yakınlık üzerinde bir etkiye sahip olmadığı gözlenmiş ise de söz konusu ilişkinin negatif yönlü olması hipotez edilen yapıyı desteklemektedir. Son olarak, araştırmanın bulgularına ve sonuçlarına dayanarak uzaktan eğitim ortamlarında transaksiyonel uzaklık konusuna ilişkin uygulamaya ve araştırmaya ilişkin önerilerde bulunulmuştur.