Organizasyon yapısının verimlilik üzerine etkileri

Abstract

Günümüz koşulları işletmelerin organizasyon yapılarını oluştururken, rekabet edebilecek ve dış çevredeki hızlı değişimlere ayak uydurabilecek bir organizasyon yapısına sahip olmaları zorunluluğunu ortaya koymuştur. Çalışmamızda, organizasyon yapıları ve işletmenin verimliliği üzerindeki etkileri, teorik bilgiler ışığında bir işletmede incelenmektedir. Birinci bölümde, organizasyon tanımı, organizasyonun oluşumu süreci ve organizasyonların yapısal boyutları olarak, büyüklük, kontrol alanı, merkezileşme derecesi, dikey farklılaşma, yatay farklılaşma, formalizasyon ve yönetim yoğunluğu incelenmiştir. Bu boyutların organizasyon içerisinde uygulanma şekillerinin, organizasyon yapısını hangi düzeyde etkileyebileceği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, verimliliğin tanımı, önemi ve organizasyon yapısının verimlilik ile ilişkisi açısından işgücü verimliliği anlatılmaktadır. Burada organizasyonların yapısal boyutlarının verimlilik üzerinde dolaylı veya doğrudan ne ölçüde etkileyebileceği üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde, TUSAŞ MOTOR SANAYİİ A.Ş. (TEI)'nin uyguladığı organizasyon yapısı ve bu yapının verimlilik üzerindeki etkilerinin araştırma sonuçları verilmiştir. TEI'nin çok uluslu bir işletme olmasından dolayı, bu bölümde çok uluslu işletme kavramı ve çok uluslu işletmelerin uyguladıkları organizasyon yapıları anlatılmıştır. Daha sonra, TEI'nin kuruluşundan günümüze kadar uyguladıkları organizasyon yapıları üzerinde durulmuştur. Sonuçta, TEI'nin uyguladığı organizasyon yapısı ile verimlilik üzerindeki etkileri inceleme sonuçlarına göre yorumlanmıştır.