Helena Augusta: İdeal Hıristiyan imparatoriçe imgesi

Abstract

Geç Antikçağ'ın önemli kadın figürlerinden biri olan Flavia Iulia Helena Augusta, imparator I. Constantinus'un annesidir. Bununla birlikte ölümünün ardından inventio crucis (kutsal haçın keşfi) ile ilişkilendirilerek Hıristiyanlık tarihi içerisinde çok önemli bir misyon üstlendiğine inanılan Helena'nın yaşamına ilişkin çok az şey bilinmektedir. Nitekim Geç Antikçağ literatürü incelendiğinde, Helena'ya dair bilgi veren kaynakların genel itibarıyla augusta'nın yaşamının son yıllarına tarihlendiği tahmin edilen lignum crucis'i (kutsal haç kalıntıları) arayış öyküsüne odaklanarak yaşamının diğer detaylarını büyük oranda göz ardı ettikleri gözlemlenmektedir. Çalışmamızın amacı, filolojik kaynaklar başta olmak üzere, epigrafik ve nümismatik verilerden yararlanılarak Flavia Iulia Helena Augusta'nın bir biyografisinin oluşturulması ve böylece dini kişiliğinden bağımsız bir şekilde yaşadığı dönemin koşulları içerisinde büründüğü rollerin tartışılmasıdır. Bu doğrultuda çalışmamızın zamansal sınırlılığını, Helena'nın yaşadığı dönem olan III. yüzyılın ikinci yarısı ile IV. yüzyılın ilk yarısı, mekânsal sınırlılığını ise Helena ile ilişkilendirilen epigrafik, nümizmatik ve arkeolojik verilerin dağılımını nedeniyle söz konusu dönemde Roma İmparatorluğu'nun egemen olduğu coğrafya oluşturmaktadır.