Mikronükleus testi ile bazı kimyasal maddelerin ve çevre kirleticilerin neden olduğu klastojenik etkilerin araştırılması

Abstract

Çeşitli faktörlerin mikronükleus oluşumu üzerine olan klastojenik etkileri, farklı organizmaların çeşitli hücrelerinde araştırılmıştır. Burada ilk olarak, Eskişehir ve Kütahya şehirlerinden geçen, sanayii ve zirai atıklarını taşıyan Porsuk çayı suyunun, kurbağa Rana ridibunda eritrosit hücreleri üzerindeki klastojenik etkilerini incelenmiştir. Porsuk suyunun azot, sümerbank tekstil ve şeker fabrikalarının bulundukları yerlerden alınan kurbağalarının incelenen kanları, Porsuk suyunun bu atıklarla kirlenmeyen kısmından alınan kurbağaların incelenen kanlarının MN (Mikronükleus) oranı 5Ê6 kere daha fazla olduğu gösterilmiştir. MN'deki bu artış, endüstriyel ve zirai atıklar, suda yaşayan organizmalar ve belki suyun çevresinde yaşayan insan populasyonu üzerine klastojenik etki yapma potansiyaline sahip olduğu kanıtlanmıştır. İkinci olarak, ilaç hammaddesi olarak kullanılan 2,4,5, trifenil imidazol'un memeli hayvanlardaki klastojenik etkileri yönünden araştırılmıştır. 2,4,5, trifenil imidazol'un 1 mg. 2 mg, 4 mg, 6 mg ve 8 mg dozları Wistar cinsi ratlara intreperitoneal enjeksiyon ile uygulanmıştır. 1,2,4,6, 8 mg 2,4,5 trifenil imidazol enjekte edilmiş hayvanlarda kemik iliği yaymalarının incelenmesi sonucu, mikronükleus oluşumunun kontrol gruplarına göre 2Ê3 kat daha fazla olduğunu saptanmıştır. Mikronükleusundaki bu artış 2,4,5 trifenil imidazol'un ratlar üzerine klastojenik etkisi olduğunu ve bu ilaç hammaddesini kullanan insanlar üzerinde benzer etkilere sahip olabileceğini göstermektedir.