Sadizm, narsizm, schadenfreude, takım kimliği ilişkisi: Futbol taraftarları araştırması

Abstract

Psikoloji alanında yaşanan gelişmeler her alanda olduğu gibi spor alanını da etkileyerek yeni bir takım gelişmelerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Birçok farklı ülkede psikoloji kavramları üzerine spor alanında çeşitli çalışmalar yapılmasına karşın Türkiye'de bu alandaki çalışmaların kısıtlı olmasından dolayı bu araştırmanın böylesi bir eksikliği giderme konusunda spor literatürüne katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı ülkemizde en çok taraftar kitlesine sahip olan Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş spor kulüpleri futbol taraftarlarının davranışları bağlamında sadizm, narsizm, schadenfreude ve takım kimliği faktörlerini ortaya çıkarmak; sadizm ile narsizm arasındaki ilişkinin, narsizm ile schadenfreude arasındaki ilişkinin ve schadenfreude ile takım kimliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca sadizm, narsizm, schadenfreude ve takım kimliğinin demografik özelliklere ve müsabaka izleme davranışlarına göre farklılaşma durumunu ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini 683 kadın ve erkek futbol taraftarı oluşturmaktadır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla, betimsel istatistiklerin yanında, ölçeklerde yer alan faktör yapılarının doğrulanması ve yapı geçerliliklerinin değerlendirilmesi için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yönteminden yararlanılmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özellikleri ve müsabaka izleme davranışlarına göre farklılaşma durumunu belirleyebilmek için T-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmış olup farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Post Hoc testleri kullanılmıştır. Sonuç olarak kavramlar arası ilişkiler incelendiğinde sadizm ile narsizm, narsizm ile schadenfreude, schadenfreude ile takım kimliği arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu ve müsabaka izleme davranışları açısından anlamlı farklılıklar olduğu ifade edilmiştir.