A ve B kişilik tiplerinin boş zaman davranışlarının kıyaslanması

Abstract

Bireylerin boş zaman aktivite tercihlerini ve boş zaman aktivitelerine katılım amacını etkileyen unsurlardan biri, bireylerin sahip olduğu kişilik özellikleridir. Bireylerin kişilikleri göz önüne alındığında, kişisel farklılıklar, bireylerin boş zamanlarında ne tür aktivitelerde bulunduğunu etkilemektedir. Bireylerin boş zamanlarında kendini ifade etmede karşılaştığı kısıtlamalar, günün diğer zamanlarında hissettiği kısıtlamalara kıyasla daha düşüktür. Bu nedenle bireyler, kendi benliklerini boş zamanlarında daha iyi ifade edebilirler. Bu noktadan hareketle bu tez çalışması, A ve B kişilik tiplerinin boş zaman davranışlarının kıyaslanmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında söz konusu kişilik tiplerinin hangi güdülerle boş zaman aktivitelerine yöneldiği ve hangi boş zaman aktivitelerini tercih ettiği araştırılmıştır. Bireylerin kişilik tiplerinin ortaya çıkarılmasında Ayırıcı Özellik Kuramı kapsamında ele alınan A ve B tipi kişilik modelinden yararlanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, anket tekniği ile elde edilmiştir. Anketler, 11 Mayıs-15 Haziran 2015 tarihleri arasında Eskişehir ilinin Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinde, boş zaman aktivitelerinin gerçekleştiği mekânlardan toplanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde, Faktör analizi, ki kare testi, çapraz tablo ve T testinden yararlanılmıştır. Faktör analizi sonucunda, A ve B kişilik tiplerini boş zaman aktivelerine katılmaya güdüleyen faktörler belirlenmiştir. Bu faktörler; Sosyalleşme, Kişisel Gelişim ve Başarma, Rekabet, Yenilenme ve Rahatlama, Kaçış ve Keşfetme'dir. Analizler sonucunda Rekabet faktörünün kişilik tipine göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca, tez çalışması kapsamında A ve B kişilik tiplerinin katılmayı tercih ettiği boş zaman aktivitelerinin farklılaştığı ortaya çıkarılmıştır. Tez çalışmasının sonuçları, boş zaman hizmeti sunan işletmeler tarafından hangi kişilik tipinin hangi güdülerle hangi boş zaman aktivitesini seçtiğinin bilinmesi, bu işletmelerin potansiyel müşterileriyle doğru bir iletişim kurması bağlamında önemlidir. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan hareketle, boş zaman hizmeti sunan işletmelere kişilik tiplerinin isteklerine göre hizmet sunabilmeleri ve bu kişilik tiplerine uygun pazarlama karmaları oluşturabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur.