Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara sahip ebeveynler için koza ebeveynden ebeveyne destek programının geliştirilmesi ve uygulanması

Abstract

Bu çalışmada Koza Ebeveynden Ebeveyne Destek Programının Geliştirilmesi kapsamında sosyal duygusal, hak savunuculuğu ve bilgi desteği içerikleri oluşturularak farklı gelişim gösteren çocuğu olan ebeveynlerin güçlenme deneyimleri incelenmiştir. Araştırma eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları farklı gelişim gösteren (OSB, DS, WS, CP) çocuğu olan ebeveynler (n=22) ve kardeşi olan katılımcılardır (n=3). Araştırma kapsamında gerçekleştirilen eylemler, gözlemler ve görüşmeler, ebeveynlerin tanı ile karşılaştıkları erken dönemde yaşadıkları zorlukların sosyo-kültürel bağlam içerisinde değerlendirilmesinin önemli olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. Ebeveynlerin güçlenmeleri için bir araya gelmelerinin, deneyimlerini paylaşmalarının, hikayelerini yeniden yazmalarının, sosyal destek ağları oluşturmalarının etkili araçlar olabileceği belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, odak gruplarla görüşme, yapılandırılmamış görüşme, gözlem, kontrol listesi gibi veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Araştırma pandemi koşullarında gerçekleştirildiği için çevrimiçi konferans ve medya araçları kullanılmıştır. Programın geliştirilme sürecinde, dinleme, rol oynama, tartışma, uzman daveti gibi etkinlikler aracılığıyla veri toplanmıştır. Ebeveynlerin sosyal duyusal, hak savunuculuğu ve bilgi alanlarında güçlendikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Alanyazınla paralel olarak ebeveynden ebeveyne destek programlarının erken çocuklukta özel eğitim hizmetlerinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilebileceği ve ebeveynlerin güçlendirilmesine yönelik çalışmalara ihtiyaç olduğu söylenebilir.