Türkiye'deki uygulamalar çerçevesinde devalüasyonun dış ticaret üzerindeki etkisi

Abstract

Dışa açılmanın doğal sonucu olarak, dünya ekonomisi ile bütünleşme bir amaç olarak saptanmıştır. Bu çerçevede dış ticaret önemli bir etkendir. Buna göre, dışa açık ve dünya ekonomisi ile bütünleşmeyi amaçlayan bir programın başarısında, dolayısıyla ihracatın artmasında döviz kuru önemli bir değişkendir. Bu bağlamda, Türkiye özellikle 1980 sonrasında ekonomisinin dışa açılmasını ve dünya ekonomisi ile entegrasyonunu sağlamak amacıyla, dışa açık ve liberal bir ekonomik model uygulamıştır. Bu dönemde ithalat serbestleştirilirken, ihracat teşvik edilmiştir. Dış ticaret açığı Türkiye ekonomisinin günümüzde de önde gelen sorunlarından biridir. 1998'e gelindiğinde ihracatta plan hedeflerinin gerisinde kalındığı ve dış ticaret açığının büyüdüğü görülmektedir. Türkiye'de bu sorunun yoğunluk kazanmasıyla yaşanan döviz darboğazı dönemlerinde görülen uygulama devalüasyon olmuştur. Bu çalışmada, dış ticaret açığını giderici bir önlem olarak devalüasyonların, dış ticareti hangi koşullar altında ve ne yönde etkilediği araştırılmıştır. Bu amaçla, Türkiye'deki uygulamalar incelenmiş, bunu destekleyici bir unsur olarak istatistiki bir çalışma yapılmış ve izlenen politikaların başarısının alınan kararların teorik içeriğiyle yakından ilgili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.